Toàn cảnh buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc, về phía Bộ Khoa học và Công nghệ có đại diện lãnh đạo Văn phòng, các Vụ, Cục thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ; Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) và Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.

Về phía thành phố Huế có đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế; đồng chí Trần Hữu Thùy Giang, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế; đồng chí Hồ Thắng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy; lãnh đạo Văn phòng Thành uỷ, Ủy ban nhân dân thành phố; lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ.

Về phía Đại học Huế có GS.TS. Trần Đăng Hòa, Phó Bí thư phụ trách Đảng bộ, Phó Giám đốc Đại học Huế; TS. Bùi Văn Lợi, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Đại học Huế; GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ, Quyền Giám đốc Đại học Huế; PGS.TS. Đỗ Thị Xuân Dung, Phó Giám đốc Đại học Huế; lãnh đạo Đại học Huế qua các thời kỳ và lãnh đạo các đơn vị thành viên, đơn vị thuộc và trực thuộc.

Trọng tâm của buổi làm việc là trao đổi định hướng phát triển các công nghệ chiến lược, xây dựng hạ tầng nghiên cứu trọng điểm và hoàn thiện cơ chế đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng. Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định sẽ đồng hành cùng Đại học Huế trong việc lựa chọn các lĩnh vực ưu tiên, xây dựng nhiệm vụ khoa học và công nghệ quy mô lớn, phát triển phòng thí nghiệm dùng chung và tăng cường liên kết giữa nhà trường, chính quyền địa phương và doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại buổi làm việc.

GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu chào mừng, GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy trân trọng cảm ơn Bộ trưởng Vũ Hải Quân và đoàn công tác đã dành thời gian thăm, làm việc với Đại học Huế. Quyền Giám đốc Đại học Huế nhấn mạnh, buổi làm việc có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Đại học Huế đang tập trung triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đồng thời tiếp tục thực hiện mục tiêu phát triển Đại học Huế thành Đại học Quốc gia.

Chuyển mạnh từ tiềm năng nghiên cứu sang năng lực công nghệ và sản phẩm

Tại buổi làm việc, lãnh đạo Đại học Huế đã báo cáo khái quát kết quả hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời phân tích những khó khăn về nguồn lực đầu tư, hạ tầng phòng thí nghiệm, cơ chế thu hút nhân lực khoa học trình độ cao, đăng ký và bảo hộ sở hữu trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng như liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp.

Với lợi thế của một đại học đa ngành, đa lĩnh vực, Đại học Huế xác định chuyển mạnh từ khả năng nghiên cứu sang hình thành năng lực công nghệ và tạo ra sản phẩm cụ thể, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Huế, khu vực miền Trung, Tây Nguyên và cả nước. Các lĩnh vực được Đại học Huế đề xuất ưu tiên gồm công nghệ sinh học; y sinh, dược liệu và công nghệ y tế; trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu; vi mạch bán dẫn; vật liệu mới; công nghệ môi trường; bảo tồn và số hóa di sản. 

Đại học Huế kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ quan tâm hỗ trợ đầu tư phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia theo hướng liên ngành, dùng chung; xây dựng các chương trình nghiên cứu trung và dài hạn về công nghệ sinh học, y sinh - dược học và công nghệ y tế; đặt hàng các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia do Đại học Huế làm đầu mối triển khai.

Trong đó, công nghệ sinh học, y sinh - dược học, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu, vi mạch bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ môi trường được xác định là những lĩnh vực có khả năng gắn kết thế mạnh đa ngành của Đại học Huế với các nhóm công nghệ chiến lược quốc gia. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở công bố khoa học mà hướng đến làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm cụ thể, có khả năng chuyển giao, thương mại hóa và giải quyết các bài toán thực tiễn của thành phố Huế và khu vực miền Trung – Tây Nguyên.

Đại học Huế cũng đề xuất nghiên cứu thành lập Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia tại khu vực miền Trung, đặt tại Đại học Huế, nhằm kết nối các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương; hỗ trợ ươm tạo, hoàn thiện, chuyển giao và thương mại hóa các sản phẩm khoa học, công nghệ. 

Để hiện thực hóa định hướng này, Đại học Huế đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ xây dựng các chương trình nghiên cứu trung và dài hạn; đặt hàng nhiệm vụ cấp quốc gia; đầu tư phòng thí nghiệm công nghệ lõi, liên ngành và dùng chung; đồng thời hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ, hoàn thiện công nghệ, kết nối doanh nghiệp và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp

Đồng chí Trần Hữu Thùy Giang, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế phát biểu tại buổi làm việc.

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Trần Hữu Thùy Giang, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế khẳng định Đại học Huế là một nguồn lực quan trọng, gắn bó mật thiết với quá trình phát triển của thành phố. Thời gian tới, thành phố Huế sẽ tiếp tục phối hợp với Đại học Huế thúc đẩy mô hình liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; tạo điều kiện để doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu và tiếp nhận, ứng dụng các kết quả khoa học, công nghệ.

Lãnh đạo thành phố đã đề xuất và triển khai tích hợp dữ liệu về các nhiệm vụ khoa học và công nghệ của thành phố và Đại học Huế vào hệ thống dữ liệu dùng chung, góp phần tránh trùng lặp, nâng cao khả năng khai thác và tái sử dụng kết quả nghiên cứu. Thành phố Huế cũng xác định một số nhóm công nghệ cần ưu tiên phối hợp phát triển, gồm đô thị thông minh và trí tuệ nhân tạo phục vụ du lịch; công nghệ vi sinh, y sinh và dược liệu; công nghệ tự động hóa; số hóa dữ liệu di sản, công trình y tế và hệ thống hạ tầng đô thị.

PGS.TS. Đỗ Thị Xuân Dung, Phó Giám đốc Đại học Huế trình bày báo cáo về phát triển hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của Đại học Huế.

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ trao đổi tại buổi làm việc.

Ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ trao đổi tại buổi làm việc.

Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Cơ quan điều hành Quỹ Phát triển Khoa học và công nghệ Quốc gia trao đổi tại buổi làm việc.

Bà Hoàng Thị Phương Lựu, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ trao đổi tại buổi làm việc.

Ông Trần Quốc Cường, Vụ trưởng Vụ Khoa học Xã hội và Tự nhiên, Bộ Khoa học và Công nghệ trao đổi tại buổi làm việc.

Ông Hà Minh Hiệp, Chánh Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ trao đổi tại buổi làm việc.

PGS.TS. Nguyễn Văn Toàn, Nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Giám đốc Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

PGS.TS. Nguyễn Quang Linh, Nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Giám đốc Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

GS.TS. Trần Đăng Hòa, Phó Bí thư Phụ trách Đảng bộ, Phó Giám đốc Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

TS. Bùi Văn Lợi, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

GS.TS. Đinh Quang Khiếu (Trường Đại học Khoa học), Trưởng nhóm nghiêm cứu mạnh Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

GS.TS. Hoàng Thị Thái Hòa (Trường Đại học Nông Lâm), Trưởng nhóm nghiêm cứu mạnh Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

PGS.TS. Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học phát biểu tại buổi làm việc.

PGS.TS. Trương Tấn Quân, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế phát biểu tại buổi làm việc.

GS.TS. Lê Đình Phùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm phát biểu tại buổi làm việc.

TS. Phan Lê Chung, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Nghệ thuật phát biểu tại buổi làm việc.

PGS.TS. Nguyễn Quang Lịch, Khoa trưởng Khoa Kỹ thuật và Công nghệ Đại học Huế phát biểu tại buổi làm việc.

Tại phần trao đổi, đại diện các trường đại học thành viên, đơn vị thuộc và trực thuộc Đại học Huế và các nhà khoa học đã đề xuất nhiều nội dung liên quan đến cơ chế đầu tư phòng thí nghiệm; điều chỉnh tổng mức đầu tư đối với các dự án chịu tác động của biến động giá thiết bị, công nghệ; thu hút và giữ chân đội ngũ nhà khoa học; đơn giản hóa thủ tục quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ; hỗ trợ nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội, nhân văn, nghệ thuật và bảo tồn di sản.

Các đại biểu cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tăng cường hỗ trợ đăng ký, bảo hộ, định giá và thương mại hóa tài sản trí tuệ. Bên cạnh việc gia tăng số lượng và chất lượng công bố khoa học, Đại học Huế cần chú trọng hơn đến bằng sáng chế, giải pháp hữu ích, sản phẩm công nghệ và khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Hướng tới xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia tại Đại học Huế

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá cao những cao những nỗ lực của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học Đại học Huế trong điều kiện nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu còn hạn chế. Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng cho rằng nền tảng đầu tư cho khoa học và công nghệ của Đại học Huế hiện vẫn còn hạn chế, nhất là về kinh phí, cơ sở vật chất và hệ thống phòng thí nghiệm. Trong nhiều năm, Đại học Huế chưa được đầu tư các dự án phòng thí nghiệm có quy mô đủ lớn, làm cho kết quả nghiên cứu thiếu tính bền vững và khó tạo ra những sản phẩm mang tính đột phá. Vì vậy, cần thay đổi mạnh mẽ tư duy đầu tư, chuyển từ hỗ trợ các nhiệm vụ riêng lẻ sang hình thành năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ có tính lâu dài.

Bộ trưởng đề nghị Đại học Huế tập trung xây dựng một đề án tổng thể về trung tâm hoặc phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực công nghệ sinh học theo hướng liên ngành, kết nối thế mạnh của các lĩnh vực nông nghiệp, y dược, trí tuệ nhân tạo, vật liệu và hóa học. Việc xây dựng đề án phải bắt đầu từ việc xác định sản phẩm đầu ra, trên cơ sở đó xác định công nghệ, nhu cầu thiết bị, đội ngũ nhân lực và cơ chế tổ chức thực hiện; đồng thời có sự tham gia, cam kết và phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại học Huế, thành phố Huế, các nhà khoa học và doanh nghiệp.

Đối với khoa học xã hội, nhân văn và nghệ thuật, Bộ trưởng nhấn mạnh cần có cơ chế đặt hàng, tài trợ và đánh giá phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực. Kết quả nghiên cứu không nên chỉ được đo lường bằng số lượng công bố quốc tế mà cần chú trọng tác động đối với việc hoạch định chính sách, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, di sản, phát triển nghệ thuật và giải quyết các vấn đề xã hội. Các báo cáo khoa học có giá trị tư vấn, phản biện và tác động chính sách cũng cần được nghiên cứu ghi nhận phù hợp trong đánh giá thành tích khoa học.

Bộ trưởng cũng lưu ý tình trạng suy giảm người học tại một số ngành khoa học cơ bản, ngành truyền thống và lĩnh vực đặc thù như hải dương học, nông-lâm-ngư nghiệp, nghệ thuật. Đây là những ngành có vai trò quan trọng đối với sự phát triển lâu dài của đất nước nhưng khó thu hút người học theo cơ chế thị trường. Đại học Huế cần phối hợp với các bộ, ngành và thành phố Huế nghiên cứu, đề xuất chính sách đào tạo, đặt hàng và hỗ trợ phù hợp, bảo đảm duy trì đội ngũ và nguồn nhân lực cho các lĩnh vực thiết yếu.

Về đổi mới cơ chế quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ, Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện phương thức quản lý theo từng giai đoạn, mốc công việc và sản phẩm cụ thể. Tại mỗi mốc, nhiệm vụ sẽ được đánh giá khách quan; trường hợp không đạt yêu cầu hoặc gặp rào cản không thể khắc phục có thể được xem xét dừng đúng thời điểm, hạn chế lãng phí nguồn lực và giảm áp lực không cần thiết cho nhà khoa học. Cách tiếp cận này gắn với việc thực hiện khoán chi, đơn giản hóa thủ tục và từng bước hình thành cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học, với điều kiện nhiệm vụ được thực hiện đúng quy trình, minh bạch và có trách nhiệm.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang rà soát, hoàn thiện các quy định về định mức chi và chế độ thù lao đối với hoạt động nghiên cứu theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn và tiệm cận thông lệ quốc tế, qua đó tạo điều kiện để các nhà khoa học yên tâm nghiên cứu, phát huy năng lực sáng tạo và theo đuổi các nhiệm vụ có giá trị lâu dài. Bộ trưởng đề nghị Đại học Huế chủ động lựa chọn những lĩnh vực có thế mạnh, xây dựng các nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và chính quyền địa phương. 

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ ủng hộ và sẽ đồng hành cùng Đại học Huế trong quá trình nâng cao tiềm lực nghiên cứu, phát triển các công nghệ chiến lược và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Sự đồng hành được thực hiện thông qua các kênh đặt hàng, giao nhiệm vụ trực tiếp; các chương trình khoa học và công nghệ quốc gia; Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia; sự phối hợp với thành phố Huế, Bộ Giáo dục và Đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp. Bộ trưởng đề nghị Đại học Huế sớm lựa chọn những nhiệm vụ có tính đột phá, xác định rõ sản phẩm đầu ra và xây dựng đề án đủ tầm để huy động nguồn lực triển khai, góp phần phát triển Đại học Huế thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mạnh của khu vực miền Trung, Tây Nguyên và cả nước.

Thay mặt Đại học Huế, GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy trân trọng cảm ơn những ý kiến chỉ đạo, định hướng sâu sắc của Bộ trưởng và các thành viên đoàn công tác. Đại học Huế cam kết khẩn trương cụ thể hóa các nội dung được trao đổi; chủ động xây dựng đề án, chương trình và nhiệm vụ khoa học, công nghệ có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường phối hợp với thành phố Huế, doanh nghiệp và các đối tác để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố Huế, khu vực miền Trung – Tây Nguyên và đất nước.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.